لیلة المبیت شبی است که حضرت علی علیه السلام به جای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در بستر آن حضرت خوابید تا رسول خدا(صلی الله علیه و آله) از توطئه قتلی که مشرکان مکه برای او ریخته بودند بتواند جان سالم به در ببرد و از مکه به مدینه هجرت بنماید. این واقعه در اول ربیع الاول سال چهاردهم بعثت که بعدا سال ۱ هجری قرار داد شد به وقوع پیوست. عمل حضرت علی علیه السلام در لیله المبیت یکی از فضائل امام علی علیه السلام است و در شأن آن آیه ۲۰۷ سوره بقره نازل شد. توطئه…
پنج شنبه, 01 آبان 1399 ساعت 13:36
این پژوهش، از سوی جمعی از پژوهشگران و نویسندگان معاصر به نام‌های علی الشاوی، شیخ نجم‌الدین طبسی، شیخ محمدجواد طبسی، شیخ عزت‏‌اللَّه مولایی، شیخ محمدجعفر طبسی و شیخ محمدامین ‏پور‌امینی، به شیوه تحلیلی نگاشته شده و نویسندگان آن کوشیده اند تا افق های جدیدی را برای خوانندگان خود باز کنند.. برای تألیف این اثر از منابع بسیاری بهره گرفته شده و این کتاب در دو مقاله و چهار فصل سامان داده شده است. در مقاله نخست، به عنوان پیش درآمد کتاب، از جریان نفاق و شاخص های آن و سقیفه، خلافت خلیفه های سه گانه و دوران معاویه و دستاوردهایش…
دوشنبه, 21 مهر 1399 ساعت 14:55
در مجلس یزید، هنگامی که چشم زینب کبری(علیها السلام) به سر خونین برادرش امام حسین(علیه السلام) افتاد، با صدای محزونی که دل ها را به وحشت می انداخت فریاد زد: «یا حُسَیْناهُ! یا حَبیبَ رَسُولِ اللهِ! یَابْنَ مَکَّهَ وَ مِنی، یَابْنَ فاطِمَهَ الزَّهْراءِ سَیِّدَهَ النِّساءِ، یَابْنَ بِنْتِ الْمُصْطَفی»؛ (ای حسین ای محبوب رسول خدا، ای پسر مکه و منا، ای پسر فاطمه زهرا، بانوی همه زنان جهان، ای پسر دختر (محمد) مصطفی). راوی این ماجرا نقل می کند: به خداسوگند با این ندای زینب(علیها السلام)، تمام کسانی که در مجلس بودند گریستند و در آن حال یزیدساکت بود...!! یزید دستور…
یکشنبه, 20 مهر 1399 ساعت 14:44
امام سجاد (علیه السلام) پس از ورود به شام در مجلس یزید، خطبه ای در معرفی خود و خاندان رسول اکرم (صلی الله علیه وآله) بیان کردند. امام سجاد (علیه السلام) پس از آنکه خطیب دربار یزید به ناسزاگویی درباره امام علی (علیه السلام) پرداخت، خطبه ای در معرفی اهل بیت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) خواندند که باعث رسوایی دشمنان شد. بر اساس روایتی، پس از آنکه امام خطیب دربار یزید، نسبت به امیرالمومنین علی (علیه السلام) و امام حسین (علیه السلام) ناسزا گفت، ناگهان امام سجّاد فریاد برآورد: «وَیْلَکَ اَیُّهَا الْخاطِبُ! لَقَدِ اشْتَرَیْتَ مَرْضاهَ الَمخْلُوقِ بِسَخَطِ الْخالِقِ، فَتَبَوَّاْ…
جمعه, 18 مهر 1399 ساعت 14:34
مَقْتَل‌ُ الْحُسَین نخستین مَقتل درباره واقعۀ عاشورا و شهادت امام حسین( علیه السلام)، نوشته ابو مِخنف (درگذشت ۱۵۷ق) است. این کتاب دو نسل پس از واقعه عاشورا نگاشته شده و به جهت شهرت گردآورندۀ آن، به «مقتل‌ ابی‌مِخنف»، شهرت یافته است. مقتل ابومخنف تا حدود قرن چهارم، موجود بوده، اما بعدها مانند دیگر آثار ابومخنف، از میان رفته است. کتابی که امروزه با نام «مقتل ابومخنف» شهرت دارد، کتابی مجعول است. محمدهادی یوسفی غروی در کتاب «وقعة الطف لأبی‌مخنف» تلاش کرده است با گردآوری و تدوین نقل‌قول‌های موجود در کتاب «تاریخ طبری»، مقتل واقعی ابو مخنف را بازسازی کند. جواد…
دوشنبه, 31 شهریور 1399 ساعت 19:38
«أللُّهوف عَلى قَتْلَى الطُّفوف یا ألمَلْهوف عَلی قَتْلَی الطُّفوف» مشهور به لُهوف، کتابی در بیان مصائب واقعه کربلا و شهادت امام حسین(علیه السلام) نوشتۀ سید بن طاووس (متوفای ۶۶۴ق). است این کتاب از مقتل‌نگاری‌های مشهور شیعه است. نویسنده، کتاب را برای مسافران عتبات و زائران امام حسین(علیه السلام) و به صورت مختصر نوشته و به همین سبب، سلسله اسناد روایات را حذف و تنها آخرین راوی یا منبع روایت را ذکر کرده است. سید بن طاووس سید رضی الدین، علی بن موسی بن جعفر بن طاووس مشهور به سید بن طاووس (۵۸۹-۶۶۴ق)،[۱] حدود ۵۰ اثر دارد و نویسنده کتاب‌هایی چون…
شنبه, 08 شهریور 1399 ساعت 13:18
از جمله حوادثی که در ماه «ذی الحجة الحرام» رخ داده است و با آیات قرآن مجید ارتباط دارد، نزول سوره مبارکه انسان در شأن امیر مؤمنان علی(علیه السلام) و خانواده بافضیلت ایشان می باشد که در بیست و پنجم این ماه واقع شده است. از آنجا که تفسیر کامل سوره مذکور در یک مقاله نمی گنجد، فقط به ذکر چند مطلب در این باره اکتفا می کنیم. اشاره از جمله حوادثی که در ماه «ذی الحجة الحرام» رخ داده است و با آیات قرآن مجید ارتباط دارد، نزول سوره مبارکه انسان در شأن امیر مؤمنان علی(علیه السلام) و خانواده…
یکشنبه, 19 مرداد 1399 ساعت 18:32
مُباهَلَه، درخواست لعن و نفرین الهی برای اثبات حقانیت است و بین دو طرفی رخ می‌دهد که هر کدام ادعای حقانیت دارند. این واژه در تاریخ اسلام به ماجرایی اشاره دارد که طی آن، پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) پس از مناظره با مسیحیانِ نجران و ایمان نیاوردن آنان، پیشنهاد مباهله داد و آنان پذیرفتند. با این حال مسیحیان نجران، در روز موعود از این کار خودداری کردند. بنابر اعتقادات شیعی، جریان مباهله پیامبر(صلی الله علیه و آله) نه تنها نشانگر حقانیت اصل دعوت پیامبر(صلی الله علیه و آله) است، بلکه بر فضیلت همراهان او (حضرت علی، فاطمه و…
یکشنبه, 19 مرداد 1399 ساعت 17:09
ابوالحسن علی‌ النقی الهادی (علیه‌السلام) پیشوای دهم شیعیان، بنا بر نظر مشهور در نیمۀ ذی‌حجه (برای ولادت آن حضرت این‌گونه نیز نقل شده است: دوم، سوم، پنجم و سیزدهم ماه رجب، در سال ۲۱۲ یا ۲۱۴ هجری قمری.) [۱][۲][۳][۴] [۵] سال ۲۱۲ هـ. ق در مدینه به دنیا آمد. [۶] [۷][۸][۹][۱۰][۱۱] نام آن حضرت، علی، کنیه‌اش ابوالحسن است. آن حضرت دارای القاب زیادی چون هادی، [۱۲] نقی، عالم، فقیه، امین، طیب، [۱۳][۱۴] و مؤتمن است. مشهورترین القاب آن حضرت، هادی است.[۱۵] آن جناب را ابوالحسن ثالث (سوم) نیز می‌گویند.[۱۶][۱۷] (در اصطلاح راویان شیعه، مراد از ابوالحسن اول، امام موسی بن…
دوشنبه, 13 مرداد 1399 ساعت 15:11
نويسنده : محمدجعفر میلان نورانی-کارشناسی ارشد مؤسسۀ مذاهب اسلامی، دانش‌پژوه مؤسسۀ دار الإعلام لمدرسة أهل البیت منبع : مجله سراج منیر شماره 29 معرفی مؤلف سید محمد بن علوی مالکی ادریسی حسنی هاشمی در سال 1367ق، در شهر مکه و در خانواده‌ای اشعری‌الاعتقاد و مالکی‌مذهب به دنیا آمد. وی دروس دینی را در مسجدالحرام و در مدرسۀ فلاح مکه آغاز، و برای ادامۀ تحصیل به کشورهای هند، پاکستان و مصر عزیمت نمود. او پس از کسب مدرک دکتری در الأزهرِ مصر، به مغرب رفت و پس از بازگشت به زادگاهِ خود، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین علمای آنجا شناخته شد؛ به‌گونه‌ای…
پنج شنبه, 18 مهر 1398 ساعت 15:59
در دهه های اخیر، وهابیان از طریق نشر کتب و ایجاد شبکه های رسانه ای گسترده، شبهات و سؤالات فکری متنوع و متعددی را متوجه شیعیان کرده اند که طبق معمول با پاسخ های علمی و قاطع علمای شیعه مواجه شده‌اند. کتاب پاسخ جوان شیعی به پرسش‌های وهابیان به قلم محمد طبری شامل پاسخ‌های شیعه به 178 پرسش متنوع است که وهابیان متوجه شیعیان می دانند. در واقع این کتاب پاسخی است به کتابچه ای با عنوان «سؤالاتی که باعث هدایت جوانان شیعه شد». وهابیان این کتابچه را با هدف هجوم به عقاید شیعیان نگاشته و منتشر کرده‌اند. (يرِيدُونَ لِيطْفِئُوا…
یکشنبه, 10 شهریور 1398 ساعت 16:11
نويسنده : مرتضی حسنی‌نسب منبع : نشریه سراج منیر16 مقدمه ابن‌تیمیه از معدود افراد بحث‌برانگیز و محل مناقشه در قرن‌های پس از خویش بوده است. گروهی روش و آرای وی را پذیرفتند و به دفاع تمام‌قد از او پرداختند، اما گروهی دیگر به رد و انکار آرای او روی آوردند. نویسنده اثر حاضر در صدد است نظریات ابن‌تیمیه درباره صفات خداوند، تجسیم و عصمت انبیا را تبیین کند و سپس به نقد آن بپردازد تا بدین‌ترتیب دیدگاه وی را به دقت بکاود. یکی از اصول مهم ابن‌تیمیه تبعیت از سلف است. مقصود از سلف سه نسل صحابه، تابعین و اتباع…
سه شنبه, 08 مرداد 1398 ساعت 02:12
الجَمَل وَ النُّصرة لِسید العترَة فی حَربِ البَصرَة اثر مرحوم شیخ مفید، کتابی تاریخی و به زبان عربی تألیف شیخ مفید (متوفای ۴۱۳ ق) است. این کتاب یکی از متون کهن کلامی و تاریخی شیعه است که مؤلف در آن به واقعه جنگ جمل، فتنه‌ها، ابهامات و آراء و عقاید مسلمانان نسبت به آن پرداخته است. انگیزه تألیف شیخ مفید این کتاب را به درخواست فردی نگاشته که از او خواسته کتابی درباره جنگ جمل و آراء و عقاید مسلمانان درباره آن واقعه بنویسد. او در مقدمه کتاب می‌گوید: «خداوندت مؤید دارد، از من خواسته‌ای که برای تو اختلاف نظر…
شنبه, 22 تیر 1398 ساعت 13:11
کتاب مصباح الأنام و جلاء الظلام اثر علوی بن‌احمد در 92 صفحه قطع رحلی و چاپ سنگی در سال 1325ق، یعنی پنج سال پس از ظهور مجدد وهابیت در منطقه نجد، در مصر در مطبعة العامرة الشرفیة انتشار یافت، که در حاشیه آن، رساله‌ای است به نام «رسالة فیما یتعلق بأدلّة جواز التوسل بالنبي و زیارته(صلّی الله علیه وآله) و أنّها من القربات» تألیف شیخ احمد زینی دحلان شافعی مذهب چاپ شده است. همچنین نسخه pdf  آن بدون مشخصات چاپ و بدون صفحه با حروفچینی جدید در سایت المصطفی (al-mostafa) آمده است. نسخه pdf هیچ مشخصاتی ندارد و معلوم نیست…
چهارشنبه, 12 تیر 1398 ساعت 16:03
منبع : نشریه سراج منیر، پاییز و زمستان 91، شماره 7و8 نويسنده : پیام عبدالملکی تمام مسلمانان برمشروعیت زیارت اجماع دارند و از عهد صحابه تا به امروز از اقصی نقاط دنیا آن را انجام می‌داده‌اند و در این راه بذل مال می‌کرده و اعتقاد داشته‌اند که این کار اَفضل قُرُبات است. ابن‌تیمیه و شاگردانش و به تبع آنها وهابیت، با طرح ایراداتی راجع به این موضوع، دنیای اسلام را در مقابل خود قرار دادند. اولین واکنش­ها در برابر این جریان، از سوی خود اهل سنت صورت گرفت. مقدمه مسئله زیارت قبور از صدر اسلام مطرح بوده است. در قرآن…
دوشنبه, 27 خرداد 1398 ساعت 12:59
 بحث عصمت یکی از مباحث مهم در حوزه اعتقادات است که هر یک از فرقه‌های اسلامی به نوبه خود به آن پرداخته است. ارتباط عصمت با حجیت گفتار و رفتار فرستادگان و برگزیدگان پروردگار، این بحث را از حساسیت و اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار نموده است. این کتاب در چند بخش تدوین شده است: اهمیت و جایگاه عصمت، جایگاه عصمت در میان فرقه‌های اسلامی، لزوم عصمت از دیدگاه شیعه، ادله عصمت انبیاء (دلیل‌های عقلی و نقلی)، پاسخ به شبهات درباره عصمت انبیاء، ادله عصمت امامان (دلیل‌های عقلی و نقلی) و رد نظریه عصمت اجماع امت از جمله عناوینی هستند که…
پنج شنبه, 23 خرداد 1398 ساعت 16:23
نویسندگان:  حافظ فرزانه منبع:  مشرق موعود سال دوم زمستان 1387 شماره 8 چکیده: این نوشته در ادامة سلسله مقالات بررسی تألیفات در موضوع مهدویت، به بررسی تألیفات در دوره حوزة حله می‌پردازد. شهر حله از آن زمان که به دست سیف‌الدوله امیر بنی‌مزید در سال‌های 439 تا 495 قمری بنیان‌گذارده شد، مرکز شیعیان، فقیهان، دانش‌مندان و شاعران دل‌باختۀ شیعی بوده است.شهر بغداد در حملۀ هلاکوخان به عراق، به تصرف مغولان درآمد و تاراج گردید. در این میان، شهر حله با تدبیر و حرکت سنجیدۀ علمای بیداردل و تدبیرگر، از هجوم وحشیانة مغولان در امان ماند و به دلیل امنیت حاکم…
شنبه, 11 خرداد 1398 ساعت 17:14
گزارشی از سخنرانی آیت الله نجم الدین طبسی در جمع طلاب مدرسه علمیه صدر بازار پیرامون مهدویت آیت الله نجم الدین طبسی در این جلسه با بیان اینکه ۷۰ الی ۸۰ روایت در زمینه غیبت هست که به دلایل غیبت حضرت مهدی (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) پرداخته است، اظهار کرد: حقیقت این است  که علت غیبت، سِری از اسرار خداست و بعد از ظهور کشف می‌شود و این دلایل مطروحه حکمت غیبت هستند. وی با بیان اینکه مراجع عظام تقلید در دوران غیبت نواب عام حضرت هستند، اظهار کرد: هرکس ادعای نیابت خاص داشته باشد از مذهب خارج است،…
پنج شنبه, 02 خرداد 1398 ساعت 13:37
بسیاری از بزرگان، در منابع روایی، این کتاب را به شیخ مفید نسبت داده‌اند، اما در مقابل، نوه محقق کرکی و سید حسین مجتهد، آن را تالیف سید مرتضی دانسته‌اند. با توجه به مقدمه کتاب، می‌توان گفت نسبت این کتاب به سید مرتضی مناسب تر است، زیرا او، این کتاب را از میان تالیفات شیخ مفید جمع آوری نموده است. این کتاب، به زبان عربی است و حاوی مجموعه مباحثات شیخ مفید با علمای اهل تسنن ، در باره مباحث اعتقادی و کلامی است که به شکل زیبایی تدوین شده است. شیخ مفید، در این مباحثات، بسیاری از عقاید شیعه…
چهارشنبه, 01 خرداد 1398 ساعت 13:31
به همت مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور، نرم‌‌ افزار «اعلام الهدایه؛ پیشوایان هدایت» که روایتگر سیره ائمه معصومان (علیهم السلام) است، منتشر شده است. محتوای این برنامه، مخاطب را با اوضاع: اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و مذهبی دوران زندگانی امامان معصوم (علیهم السلام) آشنا می‌‌ گرداند. در راستای تبیین حیات و سیره طیّبه اهل بیت (علیهم السلام)، معاونت فرهنگی مجمع جهانی اهل بیت (علیهم السلام) طی سالهای 1375 - 1380 ش به تألیف موسوعه‌ ای با نام «أعلام الهدایه، پیشوایان هدایت» به همّت جمعی از پژوهشگران گروه سیره و تاریخ اقدام نمود و زندگانی چهارده معصوم (علیهم السلام) را با…
دوشنبه, 30 ارديبهشت 1398 ساعت 18:00