شنبه, 18 فروردين 1397 ساعت 18:05
خواندن 146 دفعه

تسنن دوازده امامی خراسان (در سده های هشتم و نهم هجری)، زمینه ها و علل

فصلنامه علمی پژوهشی شیعه شناسی شماره 57 بهار 96

چکیده:
با شکل گیری پیوند تشیع و تصوف در سده های 8 و 9 هجری و نفوذ روزافزون تشیع در میان توده های مردم، شاهد تغییر نگرش تسنن خراسانی- با محوریت صوفیان نقشبندی- هستیم.
فضای فرهنگی میان اهل سنت خراسان در این قرون به جز موارد استثنایی بر این باور بود که می توان میان چهار خلیفه و دوازده امام شیعیان جمع کرد و به همه آنها اعتقاد داشت. عنوانی که به این گرایش و جریان می توان داد، « تسن دوازده امامی» است.
بررسی مجموعه داده های تاریخی و آگاهی های موجود نشان داد در سده های هشتم و نهم هجری، تلاش های گسترده ای شروع شد تا این فکر را ترویج گند که می توان ضمن پایبندی به کتاب و سنت، در پی نشان دادن معرفتی باطنی و عرفانی از کتاب و سنت بود تا برآورنده نیازهای فکری زمان باشد. این فکر برخی از علمای اهل سنت خراسان را بر آن داشت تا ضمن جلوگیری از رویارویی با تسن خراسانی به نوعی با عقب نشینی به اقتضای زمانه گرایش به تسنن دوازده امامی را اتخاذ نمایند.
در این گرایش عواملی چون: توجه نظری و عملی علمای اهل سنت به اهل بیت علیهم السلام، علاقه پادشاهان تیموری به دوازده امام شیعیان، فعالیت چشمگیر علویان، برآمدن خیزش های تصوفی، عالمان شیعی، مداحان و منقبت خوانان خراسان نقشی اساسی داشته اند که موضوع بررسی این مقاله هستند

نویسندگان: علی امینی زاده و محمد علی رنجبر

ادامه مقاله را در نسخه pdf آن مطالعه فرمایید

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن