منبع : مجله سراج منیر شماره 21 نويسنده : علی اصغر کمالی مقدمه قرآن کریم بارها اعمالی را که مشرکان انجام می‌دادند با مثال‌های گوناگون بیان کرده و اشتباه و انحراف آنها را گوشزد کرده است. یکی از این آیات، که قرآن کریم در رد عقاید و اعمال مشرکان بیان می‌کند، این آیه است: (یا أَیهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ یخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ إِنْ یسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَیئاً لا یسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوب(؛[1] «ای مردم! [برای شما و معبودانتان] مَثَلی زده ‌شده است؛ پس به آن گوش…
دوشنبه, 09 مهر 1397 ساعت 11:15
  تاریخچه وهابیت وهابیت مذهبى ساخته و پرداخته دست استعمار انگلیس است که براى ایجادتفرقه و جدایى بین مسلمانان با هدف تسلط بر آنان و به یغما بردن ذخائر ومعادن خدادادى آنان به‏وجود آمد.[1] مؤسس این مسلک، فردى به نام «محمدبن عبدالوهاب» (1115 - 1206) از اهالى سرزمین نجد مى‏باشد.دورانکودکى خود را در زادگاهش «عیینه» در حجاز و به ویژه نجد سپرى‏کرد و فقه حنبلى را نزد پدرش که از علماء حنبلى بود آموخت. وى پس اززیارت مکه و مدینه به نجد بازگشت و تصمیم گرفت از راه بصره به شام‏برود، ولى چهار سال در بصره ماند و به ترویج…
چهارشنبه, 21 شهریور 1397 ساعت 18:14
چکیده : این نوشتار به بررسی بخشی از کتاب مکتب در فرایند تکامل می پردازد که در آن، به تحلیل تاریخیِ «باور شیعیان نسبت به ضرورت قیام مسلحانه توسط امامان علیهم السلام» و ابعادی از «عقیده به مهدویت» پرداخته شده است. در مباحث این بخش از کتاب، نهایتاً امور یاد شده، در تطور «امام شناسی شیعیان» تأثیرگذار دانسته (یا این گونه به مخاطب القا) می شود. در نقد حاضر، به مواردی همچون عدم تطبیق دلیل و مدعی در کتاب، و بازخوانی مدارک ذکر شده در بخشی از پاورقی ها (بخش مربوط به دوران امامت حضرت امام صادق علیه السلام، صفحات…
دوشنبه, 12 شهریور 1397 ساعت 12:15
یکی از مسائل مهم مرتبط با مهدویت، موضوع «عدالت جهانی و چگونگی اجرای آن» است که دلایل عقلی و نقلی فراوان بر ضرورت تحقق آن وجود دارد. شیوه های متداول قضایی که بر شاهد و بینه و امارات تکیه دارند، نتوانسته است عدالت واقعی را به ارمغان آورد. لذا وجود روایات دال بر تحکیم (داوری) امام مهدی (عجل الله فرجه الشریف) به باطن در منابع شیعی، شیوه قضایی جدیدی مبتنی بر «علم و فراگیر امام معصوم» را تایید می کند. در این تحقیق که با روش کتابخانه ای، در استناد و منبع به روش اسنادی و در تجزیه و تحلیل…
یکشنبه, 28 مرداد 1397 ساعت 19:49
مقاله ای از یزدان محمدی و قادر حیدری فسائی یکی از اقسام توحید، توحید عبادی است. به این معنا که هیچ کس جز خداوند متعال سزاوار عبادت نیست. وهابیت با توجه نکردن به مقومات لازم در معنا و حقیقت عبادت، معنای لغوی عبادت را به عنوان معنای اصطلاحی عبادت مطرح کرده اند و در نهایت ملاک عبادت را تذلل توأم با حب می دانند. مدلول آیه شریفه «وَ رَفَعَ أَبَوَیْهِ عَلَی الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً…» آن است که حضرت یعقوب علیه السلام و برادران حضرت یوسف علیه السلام بر حضرت یوسف علیه السلام سجده کردند. با توجه به ظهور…
پنج شنبه, 18 مرداد 1397 ساعت 13:54
این مقاله به بررسى چهار نکته کوتاه درباره زندگى امام صادق (علیه السلام) مى‌پردازد که در کتاب مکتب در فرآیند تکامل‏، اثر دکتر ‏حسین مدرّسى مطرح شده‌اند. این چهار نکته به طور خلاصه، ناظر به عدم قیام امام (علیه السلام) با وجود آمادگى شیعیان، عدم قبول خلافت با وجود ‏پیشنهاد عباسیان، نهى از خواندن ایشان با عنوان امام و نهى از تبلیغ و گسترش تشیّع است. در این مقاله، ضمن بررسى صحت این اقوال، سازگارى ‏این اقوال با عقاید شیعى بررسى مى‌شود.‏ برای مشاهده متن کامل مقاله
دوشنبه, 25 تیر 1397 ساعت 01:34
نویسنده: امداد توران امیر معزی و مدرسی در عین افتراق در چند نکته اشتراک دارند: هر دو غالیانی از قبیل ابوالخطاب و متهمان به غلوی نظیر مفضل را متعلق به یک جبهه فکری و اجتماعی می دانند و در نهایت همه را غالی می دانند؛ هر دو به وجود یک جریان ضد غالیانه در امامیه در عهد حضور امامان یا پس از آن باور دارند. شیعه پژوهی کربن با عبور از فلسفه هایدگر سالها پیش که در دانشگاه تهران فلسفه می خواندم مقاله مبسوطی را با عنوان «تشیع از منظر هانری کربن» منتشر کردم که به دلیل صبغه انتقادی اش…
سه شنبه, 05 تیر 1397 ساعت 16:30
روح الله شاکری زواردهی حجت گورکانی چکیده در این نوشتار، با توجه به آموزه های مهدوی به یکی از دغدغه های انسان معاصر که حفظ و حراست از محیط زیست است پرداخته شده است؛ زیرا معتقدیم بر اساس آموزه های دینی در عصر ظهور، طبیعت و محیط زیست در شرایط مطلوبی قرار دارد؛ به طوری که به اوج شکوفایی و بهره وری وکمال مادی و معنوی خود می رسد. در آن عصر به سبب برکت وجود حضرت مهدی (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) طبیعت، همة استعداد خود را بر جهانیان عرضه می کند. آن حضرت با برپایی عدل و قسط…
سه شنبه, 05 تیر 1397 ساعت 16:27
نویسنده جواد علاء المحدثین این نظریه در سال ۱۳۹۲ توسط آقای دکتر سروش ارائه شد. تلویزیون بی‌بی‌سی در ۱۳۹۵ با حضور ایشان، مناظره‌ای را در این موضوع پخش کرد که نگارنده نقدی را بر آن نگاشتم و در سایت آن رسانه منتشر شد. (لینک و متن مقاله را در زیر می‌آورم.) اکنون بی‌بی‌سی پس از دو سال مجددا خلاصه‌ای از این نظریه را از زبان شخص ایشان، در کلیپی کوتاه ارائه کرده است که بنده نیز در ادامه، نقد کوتاهی را بر آن می‌نگارم. عبارات آقای سروش را ذکر و سپس نقد و البته به سخنان قبلی ایشان در مقالات…
سه شنبه, 05 تیر 1397 ساعت 14:19
 نویسنده: احمد رنجبری حیدرباغی پژوهشگر مباحث مهدوی چکیده: از جمله شبهاتی که از سوی اهل سنت درباره موضوع مهدویت صورت گرفته، زندگی امام زمان (علیه السلام) سرداب منزل امام حسن عسکری(علیه السلام) است. پرسش شبهه آمیز برخی معاندان این است که چگونه امام مهدی(علیه السلام) بدون آب وغذا به زندگی خود در این سرداب ادامه می دهد؟ حال آن که هیچ گاه شیعیان سرداب غیبت را مکان زندگی ونیز محل شروع ظهور وخروج حضرت حجت ندانسته اند ودر آثار خود به نقد وبررسی این اتهامان پرداخته اند. از جمله کسانی که به این شبهه واتهام دامن زده، ابن حجر هیثمی…
سه شنبه, 29 خرداد 1397 ساعت 19:05
در خطبه ۲۲۸ نهج‌البلاغه تعبیرهای ستایش گرانه و اوصاف مبالغه‌آمیزی به‌کاررفته که به گمان بعضی درباره خلیفه دوم بوده است. این احتمال موجب گردیده که شماری از بزرگان شیعه و سنی به‌نقد و بررسی این خطبه جنجال‌برانگیز بپردازند و درستی یا نادرستی این نظریه را موردنقد قرار دهند. آنچه در این مقاله سامان‌یافته، بررسی خطبه یادشده از سه منظر هویت شخصیت توصیف‌شده، صحت انتساب خطبه به امام علی (علیه السلام) و نیز اعتبار سنجی تأیید امام (علیه السلام) نسبت به ستایش صورت گرفته است که با رویکردی تاریخی و متن شناسانه به بحث گذاشته‌شده است. با بررسی دیدگاه صاحب‌نظران فریقین…
شنبه, 12 خرداد 1397 ساعت 14:23
علمای عامه، بالاخص ابن تیمیه، در جهت تضعیف حدیث إنذارچند شبهه مطرح کرده‌اند که عبارتند از: ۱- در سلسله سند حدیث إنذار ، ابامریم‌کوفی و عبدالله‌بن‌عبدالقدوس را غیر ثقه معرفی کرده‌اند. ۲- در زمان حدیث إنذار، تعداد بنی‌عبدالمطلب، کمتر از چهل نفر بوده است. ۳- صرف اجابت پیامبرصلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم موجب حقِ خلافت نمی‌شود. همچنین اگر بیش از یک نفر دعوت پیامبرصلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم را اجابت می‌کرد، تکلیف در مورد خلیفه بعد از ایشان چه بود؟ علامه سید جعفر مرتضی عاملی در صفحات ۱۱ الی ۲۰ کتاب الصحیح من سیره الامام علی‌علیه‌السلام، جلد دوم، این مطلب را بیان فرموده‌اند و به این شبهات پاسخ…
پنج شنبه, 10 خرداد 1397 ساعت 16:42
احمد کاتب درصدد آن است که از اختلافي که در مسأله ولادت حضرت مهدي (عليه السلام) پديد آمده بهره برداري کرده و از آن براي سست جلوه دادن مسأله ولادت حضرت استفاده نمايد. در پاسخ او مي گوييم: اولا: اختلاف در موضوع و قضيه‌اي هرگز مستلزم نبود آن موضوع نيست، بلکه بر وجود آن دلالت دارد، و گرنه هيچ قضيه‌اي را نمي‌توان به اثبات رسانيد؛ زيرا در هر قضيه و موضوعي از جهات مختلف اختلاف شده است. آيا امت اسلامي بعد از پيامبر مطابق احاديث، به 73 فرقه تقسيم نشدند؟ آيا اين افتراق و تفرق باعث مي‌شود که اصل اسلام…
یکشنبه, 09 ارديبهشت 1397 ساعت 18:56
چکیده هدف اصلی این مقاله، تلاش برای ظرفیت سنجی دو رویکرد مکتب واره و دکترینال در مهدویت پژوهی است. گسترش تعجیل آمیز استفاده از اصطلاحات جدیدی چون گفتمان و دکترین در معارف مهدوی، بدون توجه به پیشینه و استلزامات معرفتی و نظری آن ها، سبب شده است در شناساندن و عرضه معارف مهدوی، کژتابیهایی صورت پذیرد. معارف مهدوی از معارف شریف وا مقدس دینی ـ اسلامی است که اقتضا میکند از منظر روشی و معرفتی نیز در آن ها تأمل و احتیاط لازم صورت پذیرد. به نظر می رسد اصطلاح دکترین، به رغم کاربرد خاصش در مطالعات دین پژوهی غربی،…
یکشنبه, 09 ارديبهشت 1397 ساعت 18:12
چکیده: هرچند زمینه شکل گیری طریقت های عرفانی در جهان اسلام، از حدود سده های چهارم و پنجم آغاز شده بود، صورت نهایی این طریقت ها به سدة هفتم و پس از آن برمی گردد. بیشتر این طریقت­ها، سلسله خود را از طریق امامان شیعه و به ویژه امام رضاعلیه السلام تا امیرالمؤمنین علی علیه السلام به رسول خدا(صلی الله علیه وآله) می رسانند. حال، این پرسش مطرح می ­شود که چه تصویری از امامان و به ویژه امام کاظم علیه السلام در زهد و عرفان اسلامی وجود داشته که به پذیرش ایشان به عنوان یکی از اقطاب سلسله های…
سه شنبه, 21 فروردين 1397 ساعت 17:35
چکیده: یکی از کتاب‌های مفصل و مورد توجهی که در سال‌های اخیر در نقد اعتقادات شیعه نوشته شده است کتاب اصول مذهب الشیعة الامامیة الاثنی عشریة عرض و نقد نوشته دکتر ناصر القفاری است در این کتاب همه باورهای شیعه و از جمله اندیشه مهدویت مورد تهاجم قرار گرفته است. کوشیده خواهد شد طی سلسله مقالاتی به شبهات این کتاب در خصوص اندیشه مهدویت پاسخ داده شود. در بخش نخست این سلسله مقالات، هفده شبهه در ارتباط با تاریخچه پیدایش اندیشه غیبت انگیزه‌های تکون این اندیشه و بنیان‌گاران آن نقل و سپس نقد خواهند شد.   دانلود متن کامل مقاله…
سه شنبه, 08 اسفند 1396 ساعت 07:55
چکیده: حدیث‌ یكی‌ از منابع‌ مهم‌ دین ‌شناسی‌ و‌ مورد پذیرش‌ همه‌ فرقه های‌ اسلامی‌ است. آنچه‌ امروز به‌ نام‌ حدیث‌ در اختیار مسلمانان‌ قرار دارد، همه‌ آنها گفتار معصومان‌ نیست‌، بلكه‌ بخشی‌ از آن‌، احادیث‌ جعلی‌ و برساخته ای‌ است‌ كه مسلمانان‌ ساده ‌لوح‌ و دشمنان‌ آگاه‌ در راهیابی‌ آن‌ به‌ منابع‌ حدیثی‌ نقش‌ داشته اند. البته‌ جاعلان‌ حدیث‌ انگیزه های‌ متفاوتی‌ داشته اند. كه‌ یكی‌ از آنها حذف‌ رقیب ‌سیاسی‌ از جامعه‌ اسلامی‌ بوده‌ است‌. بر این‌ اساس‌، مقاله‌ حاضر درصدد بررسی روایاتی‌ است‌ كه‌ درباره مطلاق بودن یعنی ‌ازدواجها و طلاقهای‌ مكرر امام‌ حسن ‌علیه السلام  جعل‌…
سه شنبه, 24 بهمن 1396 ساعت 12:44
پرسش : آیا نقد ابن خلدون بر احادیث مهدویت وارد است؟ پاسخ تفصیلی:  اکثریت قریب به اتفاق دانشمندان اهل سنّت، احادیث مربوط به حضرت مهدى را صحیح و مورد قبول مى‏دانند. اما تنى چند، آنها را رد نموده یا مورد تشکیک قرار داده اند که از آن جمله «ابن خلدون» است. وى مى‏گوید: در میان تمام مسلمانان در طول قرون و اعصار مشهور بوده و هست که در آخر الزمان حتماً مردى از خاندان پیامبر ظهورمى‏کند و دین را تایید و عدل و داد را آشکار مى‏سازد، مسلمانان از او پیروى مى‏کنند، وى بر تمام کشورهاى اسلامى تسلّط پیدا مى‏کند، این شخص مهدى نامیده شود…
پنج شنبه, 21 دی 1396 ساعت 11:15
چکیده در این مقاله یازده آیه از قرآن ذکر شده که همگی مربوط به نبی مکرم اسلام (صلى الله عليه وآله) است. این آیات دارای عناوینی هستند که برخی به ظاهر آنها تمسک جسته و شبهاتی را مطرح نموده اند؛ مانند غفران و مغفرت الهی در آیه اول و دوم سوره فتح؛ که توهم شده غفران وقتی تعلق می گیرد که گناهی صادر شده باشد. یا عناوین ذنب، توبه، نسیان، عفو، خوف و خشیت و حرمت که مورد استشهاد ظاهربینانه قرار گرفته در این نوشتار بررسی و نقد شده است. مقدمه هدف از بعثت انبیا تکامل و سعادت بشر است…
سه شنبه, 14 آذر 1396 ساعت 11:15
چکیده: در نیمۀ سده‌های سوم و چهارم هجری، شیعیان با دو مسئلۀ اساسی روبه‌رو شدند؛ نخست شیعیان امامی از دیدار امام خویش محروم ماندند و جریان غیبت برای امامشان پدید آمد. در عرصۀ سیاسی نیز دولت‌هایی نوظهور در جهان اسلام به وجود آمدند که گرایش آشکاری به تشیع داشتند و بیشتر این دولت‌ها بر این گمانه تکیه داشتند که باید باورهای شیعیان در عرصۀ اجتماعی حاکم شود؛ حتی برخی از آنان آشکارا مدعی امامت امام عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بودند. به همین دلیل این گمانه تقویت می‌شد که با توجه به تحول پدید آمده، امام شیعیان به زودی ظهور…
سه شنبه, 14 آذر 1396 ساعت 11:10