خالد الغفوری و م منصور منبع:  کوثر معارف سال ششم زمستان 1389 شماره 16 چکیده: در این مقاله به بررسی کمال و تمام مسئلة نفی ارث از پیامبران به طور کلی و به ویژه پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) پرداخته‌ایم. این مسئله از جهات متعدد مورد پژوهش قرار گرفته است: نصوصی را که بر نفی ارث از پیامبران وجود دارد بررسی کرده‌ایم و دلالت آن را بر مدعا و وحدت دلالت و تعدد دلالتی آن را به بحث گذاشته‌ایم. سپس حدیثی را که معروف به حدیث «لانورث» است را بر اساس قواعد رجالی و اصولی، تحلیل و بررسی…
یکشنبه, 19 خرداد 1398 ساعت 14:11
خالد الغفوری و محمدحسین صادقی منبع:  کوثر معارف سال ششم پاییز 1389 شماره 15 چکیده: در این مقاله به بررسی کمال و تمام مسئلهء نفی ارث از پیامبران علیهم السلام به‌طور کلی و به ویژه‌ پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله پرداخته‌ایم. این مسئله از جهات متعدد مورد پژوهش قرار گرفته است: نصوصی را که بر نفی ارث از پیامبران وجود دارد بررسی کرده‌ایم و دلالت آن را بر مدعا و وحدت دلالت و تعدد دلالتی آن را به بحث گذاشته‌ایم.سپس حدیثی را که معروف به‌ حدیث«لا نورث»است را براساس قواعد رجالی و اصولی،تحلیل و بررسی کرده‌ایم و در…
شنبه, 11 خرداد 1398 ساعت 18:13
مقاله ای از حمراء علوی چکیده: آنچه در این مقاله آمده است، خلاصه‌ای است از تاریخ دوران پرالتهاب زمان امام حسن (علیه السلام) تا زمامداری یزید. حساسیت شرایط سیاسی و اجتماعی زمان امام حسن (علیه السلام) و وجود اختلاف در امت اسلامی و ضعف و سستی که بر جامعه عارض شده بود، موجب گردید تا آن امام تحت شرایط خاص، به صلحی ناخواسته تن در دهد؛ امام حسن (علیه السلام) در سایه این صلح می‌خواست جامعه اسلامی را از اضمحلال قطعی نجات دهد و اندک بقایای یاران وفادار و راستین به سنت نبوی را، حفظ نماید، لکن در مقابل، معاویه…
دوشنبه, 30 ارديبهشت 1398 ساعت 17:56
سران بهائيت در موارد بسياري به آيات و روايات اسلامي استناد كرده و سعي كرده‌اند با آن‌ها حقانيت خود را اثبات كنند، شايد از خود بپرسيد چرا؟ پاسخي ساده و روشن دارد: «براي آن كه حسين علي نوري، هيچ راهي براي اثبات نبوت خود ندارد، از اين‌رو ناچار است كه با اثبات مهدويت علي محمد باب خود را من يظهره اللهي معرفي كند كه علي محمد شيرازي بشارت داده بود. بر اين اساس براي اثبات مهدويت علي محمد، پيوسته دست به دامان آيات و روايت شده و با شيوه‌هاي گوناگونِ تحريفي و تأويلي و تقطيعي، سعي دارد خود را به…
شنبه, 07 ارديبهشت 1398 ساعت 18:50
یکی از تفاسیری که نسبت به آیه 80 سوره نمل (إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ) ارائه شده است این است که مراد آیه این است که همان طور که مردگان از شنیدن صدا نفعی نمی برند، کفار نیز از شنیدن سخنان پیامبر نفعی نمی برند چنانچه خود الباني از ابن حجر عسقلانی و جمهور علمای تفسیر همین نقل را ذکر می کند 1 شبهه: طبق این تفسیر، البانی مساله اقوی بودن وجه شبه در میت را مطرح کرده که حتی طبق این تفسیر هم میت سماع ندارند چون وجه شبه (نشنیدن) در مشبه به…
پنج شنبه, 29 فروردين 1398 ساعت 18:45
بررسی و نقد اندیشه امیرمعزی در باب امامت سیاسی اهل بیت علی آقا نوری ابوالفضل هادی منش منبع: فصلنامه پژوهش نامه امامیه سال دوم شماره سوم- بهار و تابستان 95 چکیده: جایگاه، ابعاد و نقش رهبری خاندان پیامبر، به‌ویژه امامان شیعه، از جمله مباحثی است که همواره در جامعه اسلامی و خصوصا در میان شیعیان از آن بحث می‌شده و کشمکش‌های فکری و اعتقادی، و سیاسی مختلفی را به دنبال داشته است. یکی از دیدگاه‌های درخور تامل، توجه افراطی به نقش باطنی و رهبری معنوی ائمه ع و نادیده‌انگاشتن بعد رهبری سیاسی ایشان و بی‌توجهی به قراین و شواهد منش…
جمعه, 23 فروردين 1398 ساعت 18:29
مهدی اکبر نژاد منبع: فصلنامه پژوهش های قرآن و حدیث، پاییز و زمستان 81 شماره اول چکیده: باور به ظهور امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هر چند یک اعتقاد اسلامی است، ولی در مذهب تشیع از جایگاه خاصی برخوردار است و می توان گفت دلیل اصلی آن هم این است که ولادت و حیات آن حضرت را قبول دارند.  برخی از نویسندگان اهل سنت، بدون توجه به مبانی و دلایلی که شیعه برای خود دارد، سخت این باور را مورد هجوم قرار داده اند؛ از جمله این افراد احمد ابن تیمیه می باشد. وی در کتاب «منهاج السنه…
چهارشنبه, 14 فروردين 1398 ساعت 19:30
حبیب زمانی محجوب چکیده: آیین سنتی نوروز، به‌عنوان میراث زنده فرهنگی، با اعتقادات مذهبی درآمیخته و یکی از مؤلفه‌های پیوند هویت ملّی و دینی ایرانیان بدل محسوب می‌شود. از این‌رو، بررسی منابع روایی و فقهی نوروز، به‌عنوان بزرگ‌ترین جشن ملی بازمانده از ایران باستان، بسیار بااهمیت است. از آنجا که مبنای همه منابع و مصادر حدیثی و فقهی درباره نوروز روایت مُعَلّی بن خُنَیس، به نقل از امام صادق×، است، در این پژوهش ضمن اشاره مختصری به سیر تطوّر نوروز، با روش توصیفی تحلیلی، به بررسی روایت معلّی و صحت و سقم آن می‌پردازیم. یافته‌های تحقیق حاکی از این است…
سه شنبه, 13 فروردين 1398 ساعت 18:09
مقاله ای از سید جعفر صادقی و عبدالهادی فقهی‌زاده و محمدهادی امین‌ناجی عبدالله بن عباس در منابع روایی و تاریخی، دارای فضایل خاص و برجسته‌ای شمرده شده که هیچ یک از یاران پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) را یارای رسیدن به آن‌ها نبوده است. ادعای رؤیت جبرئیل از سوی وی، دعای ویژه پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) در حق او ـ که موجب می‌شود سخنان ابن عباس در تفسیر قرآن جایگاهی بلامنازع یابد ـ و القاب و مقامات ممتاز، از جمله این فضایل است. اما توجه به زمینه‌های شکل‌گیری خلافت عباسیان و درگیری‌های آنان با علویان و تحلیل…
دوشنبه, 29 بهمن 1397 ساعت 18:11
مقاله ای از حسین عبدالمحمدی و هادی اکبری اهداف پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) از غزوات و سرایا مسیله‌ای مورد توجه مستشرقان و اندیش‌مندان غیر مسلمان است که آثار فراوانی درباره آن خلق کرده‌اند. بیشتر مستشرقان اهداف جنگ‌های پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) را مادّی و در راستای جنگ‌ها و غارت‌های بدوی و سلطه سیاسی و اقتصادی پیامبر(صلی الله علیه وآله) می‌دانند. این مقاله پس از بیان طبقه‌بندی شده سخنان مستشرقان، دیدگاه آنان را از منظر تاریخی ارزیابی می‌کند و با استناد به اسناد تاریخی نشان می‌دهد که جنگ‌های پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله) با انگیزه دفاع از اسلام و…
یکشنبه, 28 بهمن 1397 ساعت 21:12
مقاله ای از یدالله مقدسی تاریخ ولادت و شهادت امام جواد(علیه السلام) از جمله موضوعاتی است که گزارش‌های تاریخی چندگانه‌ای از آن، در منابع تاریخی آمده است. رسیدن به نتیجه‌ای روشن در این گونه موارد، علاوه بر افزودن آگاهی‌های قابل اعتماد درباره معصومان(علیه السلام)، به شناخت بهتر زمان صدور برخی روایات و رویدادها مدد می‌رساند. این مقاله برای تعیین زمان دقیق تولد و شهادت امام جواد(علیه السلام)، با بررسی گزارش‌های موجود در منابع شیعه و اهل سنت درباره سال و ماه تولد امام(علیه السلام)، گزارش‌های تولد آن حضرت در غیر سال ۱۹۵ قمری و نیز گزارش تولد ایشان در دهم…
دوشنبه, 08 بهمن 1397 ساعت 20:31
مقاله ای از سید قاسم رزاقی موسوی دیر زمانی است که خاورشناسان، مطالعات درباره اسلام را، با انگیزه‌های مختلفی انجام می­دهند، اما پژوهش دانشگاهی و روشمند غربیان درباره شیعه، به کم­تر از یک قرن می­رسد. شیعه­پژوهی غربیان، در دهه­های اخیر رشد چشم­گیری داشته، اما امامت­پژوهی آن­ها چندان رونقی نداشته و به چند مقاله دائره­المعارفی و برخی کتاب­­ها درباره تاریخ تشیع منحصر است که به مناسبت از ائمه شیعه: بحث نموده­اند. بررسی و تبیین مقاله «امام کاظم علیه السلام » در دایره المعارف اسلام لیدن که اتان کلبرگ آن را تألیف کرده و هم­چنین بخش مربوط به امام کاظم علیه السلام…
چهارشنبه, 03 بهمن 1397 ساعت 20:28
از منظر نگارنده، تحمیل مفهوم ژئوپلیتیک بر مقوله معرفتی و عقیدتی شیعه از ابتکارات و بدعت های کتاب ژئوپلیتیک شیعه، نوشته فرانسوا توال است. وی کوشیده است مفاهیم قدیمی تر اسلام ایرانی و اسلام عربی را در دایره ای محدودتر بر شیعه گری ایرانی و شیعه گری عربی تطبیق دهد. هدف اصلی او در این کتاب آن است تا ژئوپلیتیک شیعه را با هارتلند (مرکزیت) ایران ترسیم کند. نویسنده برای رسیدن بدین مقصود، بسیاری از واقعیت های جوامع شیعی را نادیده گرفته و خبط و خطاهای وی در گزارش دهی از تاریخ تشیع و شیعیان نیز کاملا مشهود است. متن…
شنبه, 29 دی 1397 ساعت 16:45
علی محمد ولوی و زینب ميرزايي مهرآبادي بنابر مشهور امام حسن (علیه السلام) در اواخر صفر سال ۴۹ یا ۵۰ هجری قمری، توسط جعده بنت اشعث و به تحریک معاویه به شهادت رسیدند. بیشتر اسلام شناسان غربی، حکم به ساختگی بودن این روایت داده و ادعا کرده اند که تنها شیعیان کیفیت وفات امام را در منابع خود بدین صورت ضبط کرده اند. در این مقاله تلاش شده است تا با رویکردی توصیفی، دیدگاه ها و دلایل آنان استقصا و با منابع اسلامی مقایسه شود؛ تا از این رهگذر، دقت ادعاهای مطرح شده مشخص گردد. به سخن دیگر، در این…
یکشنبه, 23 دی 1397 ساعت 13:49
محسن دريابيگي محمد عابد جابری، متفکر معاصر مغرب عربی، در پروژه فکری خود، اندیشه شیعه را زاییده نظریات هرمسی و افکار گنوسی – غیرعقلانی- می داند. وی با بهره گیری از روش هایی همچون ساختارگرایی و گفتمانی، و ارائه شواهد تاریخی، در تلاش برای کشف این رابطه است. با توجه به اینکه از منظر جابری، اندیشه گنوسی مانعی بزرگ در راه وصول به عقلانیت و پیشرفت در عالم اسلام است، تفکرهای عرفانی، شیعی و … عامل انحراف اندیشه در جهان اسلام می باشد. این مقاله درصدد نقد وجود این ارتباط و نتایج حاصل از آن است. متن کامل مقاله  …
چهارشنبه, 19 دی 1397 ساعت 13:46
بی بی سادات رضي بهابادي و نرگس جواندل اهتمام نوشتار حاضر، بررسی انتقادی مقاله «عصمت» (Impeccability)، اثر پال ای واکر، مورخ و مدرس دانشگاه های آمریکا و کاناداست که آن را در دایره المعارف قرآن لایدن به طبع رسانده است. حاصل این دیدگاه او درخصوص خاستگاه، ابعاد و ماهیت عصت را می توان چنین خلاصه کرد: عصمت، یعنی مصونیت از گناه و خطا؛ هرچند که این اصطلاح و این مفهوم، این گونه در قرآن به کار نرفته است اما بر پایه دیدگاه اکثریت متکلمان اندیشه معصومیت، اندیشه ای قطعی است. در قرآن و احادیث، کم وبیش به گناه پیامبران تصریح…
چهارشنبه, 12 دی 1397 ساعت 13:44
منبع : مجله سراج منیر شماره 21 نويسنده : مرتضی محیطی تبرک به آثار انبیا و اولیای الهی اندیشه‌ای است که در امت‌های پیش از اسلام نیز وجود داشته و قرآن و سنت نبوی، و نیز سیره مسلمانان آن را تأیید می‌کند. از جمله آیاتی که به مشروعیت تبرک گواهی می‌دهد، آیه )اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي هَذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيرًا( است. وهابیان اگرچه تبرک در این آیه را تصریحاً یا تلویحاً می‌پذیرند، اما با پاره‌ای استدلال‌ها و قراردادن بعضی معیارها، فقط تبرک به آن دسته از آثار پیامبر $ و انبیای الهی را مشروع می‌دانند که با بدن آن…
پنج شنبه, 29 آذر 1397 ساعت 17:15
منبع : مجله سراج منیر شماره 25 نويسنده : رضا پورعلی سرخه دیزج- کارشناس‌ارشد کلام اسلامی (گرایش نقد وهابیت) و دانش‌پژوه مؤسسۀ دار الإعلام لمدرسة أهل‌ البیت) ابن‌تیمیه، شیوخ امامیه مانند هشام بن حکم و هشام بن سالم را به‌اتفاق صاحبان ملل و نحل، نخستین قائلان به تجسیم دانسته است؛ اما باید توجه داشت که اولاً، هشام بن حکم و هشام بن سالم را نمی‌توان نخستین قائلان به تجسیم دانست؛ چراکه افرادی متقدم بر این دو فرد بوده‌ که اندیشه‌ای‌ ترسیمی داشته‌اند. ثانیاً، نه‌تنها اعتقاد تجسیمیِ هشام بن حکم و هشام بن سالم مورد اتفاق ملل و نحل‌نویسان نیست، بلکه…
سه شنبه, 27 آذر 1397 ساعت 17:14
منبع : مجله سراج منتیر - شماره 20  شهاب‌الدین ابو‌عباس احمد بن محمد بن علی بن حجر هیتمی در رجب سال 909ق به‌دنیا آمد. او پدرش را در کودکی از دست داد و تکفل علمی و عملی او، نزد دو عالم آن زمان، شمس‌الدین بن ابو الحمائل و شمس‌الدین الشنّاوی قرار گرفت.[1] او 14 سال داشت که وارد دانشگاه الأزهر مصر شد و نزد علمای آن زمانِ مصر قرار گرفت.[2] از مهم‌ترین استادان وی می‌توان به شهاب‌الدین رملی شافعی و ابوالحسن بکری شافعی اشاره کرد.[3] وجه‌تسمیۀ وی به «هیتمی» به این خاطر است که او را به «محلۀ ابوالهیتم»، واقع…
شنبه, 24 آذر 1397 ساعت 17:11
ابن تیمیه در دو ساحت سند و محتوا اشکالاتی را به «حدیث ثقلین» و برداشت‌های امامیه از آن وارد کرده که افزون بر مخدوش‌کردن اسناد، محبت و پاس‌داشت عترت را نهایت مدلول حدیث قلمداد می‌کند. با نگاهی به منابع حدیثی اهل سنت می‌توان روایت این حدیث را از طریق 20 صحابه از پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) پیگیری کرد که با واکاوی متون این حدیث، ویژگی‌های منحصر به فردی برای قرآن و عترت به دست می‌آید که در نتیجه این حدیث به عنوان مهم‌ترین وصیت پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)، که ضمانتی…
یکشنبه, 18 آذر 1397 ساعت 18:16