نویسندگان:  سید قاسم رزاقی موسوی منبع:  تاریخ اسلام سال چهاردهم بهار 1392 شماره 1 (پیاپی 53) چکیده دیر زمانی است که خاورشناسان، مطالعات درباره اسلام را، با انگیزه های مختلفی انجام می­دهند، اما پژوهش دانشگاهی و روشمند غربیان درباره شیعه، به کم­تر از یک قرن می­رسد. شیعه­پژوهی غربیان، در دهه­های اخیر رشد چشم­گیری داشته، اما امامت­پژوهی آن­ها چندان رونقی نداشته و به چند مقاله دائره­المعارفی و برخی کتاب­­ها درباره تاریخ تشیع منحصر است که به مناسبت از ائمه شیعه: بحث نموده­اند. بررسی و تبیین مقاله «امام کاظم علیه السلام » در دایرة المعارف اسلام لیدن که اتان کلبرگ آن را…
سه شنبه, 22 مرداد 1398 ساعت 18:48
نویسندگان:  محسن الویری سید علی حسین پور منبع:  تاریخ در آینه پژوهش سال هفتم زمستان 1389 شماره 4 (پیاپی 28) چکیده ابن تیمیه که آرا و آثار او پشتوانة اصلی وهابیت است، در گزاره­ای مدعی شده است که دو خلیفه نخست، در سریه­های متعددی سمت فرماندهی داشته­اند و امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) جز در یک مورد، هیچگاه چنین نقشی را عهده­دار نبوده است. البته واکاوی منابع اهل سنت نشان می­دهد که تمام سریه های منسوب به ابوبکر، نام های مختلف برای تنها یک سریه است، علاوه بر اینکه فرماندهی او در این سریه نیز مورد تردید و انکار پژوهشگران قرار گرفته…
چهارشنبه, 16 مرداد 1398 ساعت 17:27
نویسندگان:  علیرضا شجاعی زند نادر صنعتی شرقی منبع:  مجله علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد 1383 شماره 3 چکیده در این مقاله نظرات وبر درباره رویکرد دنیاخواهانه اسلام را از مجموعه گردآوری شده « جامعه شناسی دین» به‌دست آورده و در یک دستگاه منطقی انسجام بخشیده‌‌ایم. سپس به دلایلی که وبر برای دنیاطلبی اسلام می‌آورد پرداخته و آنها را در ویژگی پیامبر به‌عنوان کاریزما و جنگجویان بدوی به‌ عنوان طبقه حامل پیام اسلام دسته‌بندی نموده ‌ایم. در بخش بعدی به سراغ نقد آرای وبر رفته و نقد خود را به دو حوزه نقد نظریه و نقد نظریه‌پرداز معطوف کرده‌ایم. در نقد…
سه شنبه, 08 مرداد 1398 ساعت 02:30
نویسنده: سيد جواد وحيدی امامت از مسایل مهم علم کلام، و تنها اصل اساسی است که شیعیان را از دیگر مذاهب اسلامی متمایز می کند. پژوهش حاضر دیدگاه مکاتب گوناگون کلامی را درباره امامت مورد بررسی قرار داده و نقاط اختلاف آن ها با دیدگاه کلامی امامیه را تبیین نموده است. غیر از امامیه، نزد سایر مکاتب کلامی، امامت از جایگاه والایی برخوردار نیست. اهل سنت امامت را به ریاست عمومی در امور دینی و دنیایی تعریف کرده اند درحالی که به اعتقاد امامیه, اداره شئون دنیوی مردم از پایین ترین مقامات امام است, زیرا امام واجد تمام شئون پیامبر(ص)،…
پنج شنبه, 27 تیر 1398 ساعت 16:33
نویسنده: حسین عبدالمحمدی و هادی اکبری اهداف پیامبر اکرم( صلی الله علیه و آله) از غزوات و سرایا مسیله‌ای مورد توجه مستشرقان و اندیش‌مندان غیر مسلمان است که آثار فراوانی درباره آن خلق کرده‌اند. بیشتر مستشرقان اهداف جنگ‌های پیامبر اکرم( صلی الله علیه و آله) را مادّی و در راستای جنگ‌ها و غارت‌های بدوی و سلطه سیاسی و اقتصادی پیامبر( صلی الله علیه و آله) می‌دانند. این مقاله پس از بیان طبقه‌بندی شده سخنان مستشرقان، دیدگاه آنان را از منظر تاریخی ارزیابی می‌کند و با استناد به اسناد تاریخی نشان می‌دهد که جنگ‌های پیامبراکرم( صلی الله علیه و آله) با…
شنبه, 22 تیر 1398 ساعت 13:08
نویسندگان:  سید امیر میرهلی منبع:  تاریخ اسلام سال شانزدهم زمستان 1394 شماره 4 (پیاپی 64)   چکیده تاریخ دودمان اموی یکی از مهم ترین برهه های تاریخی در جهان اسلام است که تاریخ پژوهان پرشماری به بررسی آن پرداخته اند. کاوش در چگونگی برآمدن تا برافتادن این دودمان، شاخصه اصلی این پژوهش ها بوده است. اما فراکاوی و کالبدشکافی چرایی برآمدن و برافتادن امویان امری است که تاکنون چندان مورد توجه قرار نگرفته است. این در حالی است که در دهه های اخیر رهیافت های میان رشته ای و به دنبال آن بررسی چرایی برافتادن دودمان های تاریخی با بهره…
چهارشنبه, 12 تیر 1398 ساعت 16:48
نویسنده: قادر سعادتی هر یک از موجودات عالم در سوگ شهادت امام حسین(علیه السلام)، ابراز تأثر و حزن کردند. این عجایب علاوه بر اینکه در کتب شیعه آمده، در کتب اهل سنّت نیز وارد شده است. ابن تیمیه مانند بقیه فضایل اهل بیت (علیه السلام)، این معجزات را نیز بدون دلیل انکار کرده است و گریه موجودات بر امام حسین(علیه السلام) و سرخی آسمان و باران خون و… را کذب دانسته است، ولی بر خلاف گفته او، این اتفاقات در کتب اهل سنت که مورد استناد و اعتماد ابن تیمیه هم هستند، با طرق متعدد ذکر شده اند و امکان…
پنج شنبه, 06 تیر 1398 ساعت 17:42
نویسندگان:  محسن الویری و سید علی حسین پور منبع:  تاریخ در آینه پژوهش سال هفتم زمستان 1389 شماره 4 (پیاپی 28) چکیده ابن تیمیه که آرا و آثار او پشتوانة اصلی وهابیت است، در گزاره­ای مدعی شده است که دو خلیفه نخست، در سریه­های متعددی سمت فرماندهی داشته­اند و امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) جز در یک مورد، هیچگاه چنین نقشی را عهده­دار نبوده است. البته واکاوی منابع اهل سنت نشان می­دهد که تمام سریه های منسوب به ابوبکر، نام های مختلف برای تنها یک سریه است، علاوه بر اینکه فرماندهی او در این سریه نیز مورد تردید و انکار پژوهشگران قرار…
پنج شنبه, 30 خرداد 1398 ساعت 17:30
خالد الغفوری و م منصور منبع:  کوثر معارف سال ششم زمستان 1389 شماره 16 چکیده: در این مقاله به بررسی کمال و تمام مسئلة نفی ارث از پیامبران به طور کلی و به ویژه پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) پرداخته‌ایم. این مسئله از جهات متعدد مورد پژوهش قرار گرفته است: نصوصی را که بر نفی ارث از پیامبران وجود دارد بررسی کرده‌ایم و دلالت آن را بر مدعا و وحدت دلالت و تعدد دلالتی آن را به بحث گذاشته‌ایم. سپس حدیثی را که معروف به حدیث «لانورث» است را بر اساس قواعد رجالی و اصولی، تحلیل و بررسی…
یکشنبه, 19 خرداد 1398 ساعت 14:11
خالد الغفوری و محمدحسین صادقی منبع:  کوثر معارف سال ششم پاییز 1389 شماره 15 چکیده: در این مقاله به بررسی کمال و تمام مسئلهء نفی ارث از پیامبران علیهم السلام به‌طور کلی و به ویژه‌ پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله پرداخته‌ایم. این مسئله از جهات متعدد مورد پژوهش قرار گرفته است: نصوصی را که بر نفی ارث از پیامبران وجود دارد بررسی کرده‌ایم و دلالت آن را بر مدعا و وحدت دلالت و تعدد دلالتی آن را به بحث گذاشته‌ایم.سپس حدیثی را که معروف به‌ حدیث«لا نورث»است را براساس قواعد رجالی و اصولی،تحلیل و بررسی کرده‌ایم و در…
شنبه, 11 خرداد 1398 ساعت 18:13
مقاله ای از حمراء علوی چکیده: آنچه در این مقاله آمده است، خلاصه‌ای است از تاریخ دوران پرالتهاب زمان امام حسن (علیه السلام) تا زمامداری یزید. حساسیت شرایط سیاسی و اجتماعی زمان امام حسن (علیه السلام) و وجود اختلاف در امت اسلامی و ضعف و سستی که بر جامعه عارض شده بود، موجب گردید تا آن امام تحت شرایط خاص، به صلحی ناخواسته تن در دهد؛ امام حسن (علیه السلام) در سایه این صلح می‌خواست جامعه اسلامی را از اضمحلال قطعی نجات دهد و اندک بقایای یاران وفادار و راستین به سنت نبوی را، حفظ نماید، لکن در مقابل، معاویه…
دوشنبه, 30 ارديبهشت 1398 ساعت 17:56
سران بهائيت در موارد بسياري به آيات و روايات اسلامي استناد كرده و سعي كرده‌اند با آن‌ها حقانيت خود را اثبات كنند، شايد از خود بپرسيد چرا؟ پاسخي ساده و روشن دارد: «براي آن كه حسين علي نوري، هيچ راهي براي اثبات نبوت خود ندارد، از اين‌رو ناچار است كه با اثبات مهدويت علي محمد باب خود را من يظهره اللهي معرفي كند كه علي محمد شيرازي بشارت داده بود. بر اين اساس براي اثبات مهدويت علي محمد، پيوسته دست به دامان آيات و روايت شده و با شيوه‌هاي گوناگونِ تحريفي و تأويلي و تقطيعي، سعي دارد خود را به…
شنبه, 07 ارديبهشت 1398 ساعت 18:50
یکی از تفاسیری که نسبت به آیه 80 سوره نمل (إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ) ارائه شده است این است که مراد آیه این است که همان طور که مردگان از شنیدن صدا نفعی نمی برند، کفار نیز از شنیدن سخنان پیامبر نفعی نمی برند چنانچه خود الباني از ابن حجر عسقلانی و جمهور علمای تفسیر همین نقل را ذکر می کند 1 شبهه: طبق این تفسیر، البانی مساله اقوی بودن وجه شبه در میت را مطرح کرده که حتی طبق این تفسیر هم میت سماع ندارند چون وجه شبه (نشنیدن) در مشبه به…
پنج شنبه, 29 فروردين 1398 ساعت 18:45
بررسی و نقد اندیشه امیرمعزی در باب امامت سیاسی اهل بیت علی آقا نوری ابوالفضل هادی منش منبع: فصلنامه پژوهش نامه امامیه سال دوم شماره سوم- بهار و تابستان 95 چکیده: جایگاه، ابعاد و نقش رهبری خاندان پیامبر، به‌ویژه امامان شیعه، از جمله مباحثی است که همواره در جامعه اسلامی و خصوصا در میان شیعیان از آن بحث می‌شده و کشمکش‌های فکری و اعتقادی، و سیاسی مختلفی را به دنبال داشته است. یکی از دیدگاه‌های درخور تامل، توجه افراطی به نقش باطنی و رهبری معنوی ائمه ع و نادیده‌انگاشتن بعد رهبری سیاسی ایشان و بی‌توجهی به قراین و شواهد منش…
جمعه, 23 فروردين 1398 ساعت 18:29
مهدی اکبر نژاد منبع: فصلنامه پژوهش های قرآن و حدیث، پاییز و زمستان 81 شماره اول چکیده: باور به ظهور امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هر چند یک اعتقاد اسلامی است، ولی در مذهب تشیع از جایگاه خاصی برخوردار است و می توان گفت دلیل اصلی آن هم این است که ولادت و حیات آن حضرت را قبول دارند.  برخی از نویسندگان اهل سنت، بدون توجه به مبانی و دلایلی که شیعه برای خود دارد، سخت این باور را مورد هجوم قرار داده اند؛ از جمله این افراد احمد ابن تیمیه می باشد. وی در کتاب «منهاج السنه…
چهارشنبه, 14 فروردين 1398 ساعت 19:30
حبیب زمانی محجوب چکیده: آیین سنتی نوروز، به‌عنوان میراث زنده فرهنگی، با اعتقادات مذهبی درآمیخته و یکی از مؤلفه‌های پیوند هویت ملّی و دینی ایرانیان بدل محسوب می‌شود. از این‌رو، بررسی منابع روایی و فقهی نوروز، به‌عنوان بزرگ‌ترین جشن ملی بازمانده از ایران باستان، بسیار بااهمیت است. از آنجا که مبنای همه منابع و مصادر حدیثی و فقهی درباره نوروز روایت مُعَلّی بن خُنَیس، به نقل از امام صادق×، است، در این پژوهش ضمن اشاره مختصری به سیر تطوّر نوروز، با روش توصیفی تحلیلی، به بررسی روایت معلّی و صحت و سقم آن می‌پردازیم. یافته‌های تحقیق حاکی از این است…
سه شنبه, 13 فروردين 1398 ساعت 18:09
مقاله ای از سید جعفر صادقی و عبدالهادی فقهی‌زاده و محمدهادی امین‌ناجی عبدالله بن عباس در منابع روایی و تاریخی، دارای فضایل خاص و برجسته‌ای شمرده شده که هیچ یک از یاران پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) را یارای رسیدن به آن‌ها نبوده است. ادعای رؤیت جبرئیل از سوی وی، دعای ویژه پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) در حق او ـ که موجب می‌شود سخنان ابن عباس در تفسیر قرآن جایگاهی بلامنازع یابد ـ و القاب و مقامات ممتاز، از جمله این فضایل است. اما توجه به زمینه‌های شکل‌گیری خلافت عباسیان و درگیری‌های آنان با علویان و تحلیل…
دوشنبه, 29 بهمن 1397 ساعت 18:11
مقاله ای از حسین عبدالمحمدی و هادی اکبری اهداف پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) از غزوات و سرایا مسیله‌ای مورد توجه مستشرقان و اندیش‌مندان غیر مسلمان است که آثار فراوانی درباره آن خلق کرده‌اند. بیشتر مستشرقان اهداف جنگ‌های پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) را مادّی و در راستای جنگ‌ها و غارت‌های بدوی و سلطه سیاسی و اقتصادی پیامبر(صلی الله علیه وآله) می‌دانند. این مقاله پس از بیان طبقه‌بندی شده سخنان مستشرقان، دیدگاه آنان را از منظر تاریخی ارزیابی می‌کند و با استناد به اسناد تاریخی نشان می‌دهد که جنگ‌های پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله) با انگیزه دفاع از اسلام و…
یکشنبه, 28 بهمن 1397 ساعت 21:12
مقاله ای از یدالله مقدسی تاریخ ولادت و شهادت امام جواد(علیه السلام) از جمله موضوعاتی است که گزارش‌های تاریخی چندگانه‌ای از آن، در منابع تاریخی آمده است. رسیدن به نتیجه‌ای روشن در این گونه موارد، علاوه بر افزودن آگاهی‌های قابل اعتماد درباره معصومان(علیه السلام)، به شناخت بهتر زمان صدور برخی روایات و رویدادها مدد می‌رساند. این مقاله برای تعیین زمان دقیق تولد و شهادت امام جواد(علیه السلام)، با بررسی گزارش‌های موجود در منابع شیعه و اهل سنت درباره سال و ماه تولد امام(علیه السلام)، گزارش‌های تولد آن حضرت در غیر سال ۱۹۵ قمری و نیز گزارش تولد ایشان در دهم…
دوشنبه, 08 بهمن 1397 ساعت 20:31
مقاله ای از سید قاسم رزاقی موسوی دیر زمانی است که خاورشناسان، مطالعات درباره اسلام را، با انگیزه‌های مختلفی انجام می­دهند، اما پژوهش دانشگاهی و روشمند غربیان درباره شیعه، به کم­تر از یک قرن می­رسد. شیعه­پژوهی غربیان، در دهه­های اخیر رشد چشم­گیری داشته، اما امامت­پژوهی آن­ها چندان رونقی نداشته و به چند مقاله دائره­المعارفی و برخی کتاب­­ها درباره تاریخ تشیع منحصر است که به مناسبت از ائمه شیعه: بحث نموده­اند. بررسی و تبیین مقاله «امام کاظم علیه السلام » در دایره المعارف اسلام لیدن که اتان کلبرگ آن را تألیف کرده و هم­چنین بخش مربوط به امام کاظم علیه السلام…
چهارشنبه, 03 بهمن 1397 ساعت 20:28