شنبه, 28 دی 1398 ساعت 14:49
خواندن 814 دفعه

بیعت امام پس از شهادت فاطمه

مروج الذهب: چون در سقیفه، با ابو بکر بیعت شد و روز سه‏ شنبه بیعت همگانی صورت پذیرفت، علی‏ علیه السلام بیرون آمد و [ به ابوبکر] گفت: کارهایمان را تباه کردی و مشورت نکردی و حقّ ما را رعایت ننمودی.

 ابوبکر گفت: «آری؛ امّا از فتنه ترسیدم...». و هیچ یک از بنی هاشم، با او بیعت نکردند، تا آن که فاطمه - که خدای از او خشنود باد - از دنیا رفت. [1] .

 الکامل فی التاریخ - به نقل از زُهْری -:علی‏علیه السلام و بنی هاشم و زبیر، شش ماه پایداری نمودند و با ابو بکر بیعت نکردند، تا آن که فاطمه - که خدا از او خشنود باد! - در گذشت. آن گاه با او بیعت کردند. [2] .

  صحیح البخاری - به نقل از عایشه چنین آورده: فاطمه، دختر پیامبراکرم صلی الله علیه وآله، به ابوبکر پیام داد که میراث خود از پیامبر خدا را می‏خواهد، که [ میراثش] آنچه را خداوند، بی جنگ و خونریزی در مدینه نصیب پیامبر صلی الله علیه وآله کرده بود و نیز فدک و باقیمانده خمس خیبر ... را شامل می‏شد؛ امّا ابوبکر، از این که چیزی از آنها را به فاطمه باز گردانَد، خودداری ورزید .

 از این‏رو فاطمه بر ابوبکر خشمناک شد و با او قهر کرد و تا هنگام مرگ با او سخن نگفت .

 فاطمه پس از پیامبرصلی الله علیه وآله شش ماه زیست و چون وفات یافت، همسرش علی او را شبانه دفن کرد و ابو بکر را از آن آگاه نساخت و خود بر او نماز خواند .

 علی در زمان حیات فاطمه، نزد مردم، آبرویی داشت؛ ولی چون فاطمه در گذشت، مردم، با علی چنان رفتار نمودند که گویی او را نمی‏شناختند. پس با ابو بکر به مصالحه برخاست و با وی بیعت کرد؛ امّا در آن چند ماه [ که فاطمه زنده بود، هرگز ]بیعت نکرد. [3] .

الإمامة و السیاسة:

علی - که خداوند، گرامی‏اش بدارد - بیعت نکرد، تا آن که فاطمه - که خدا از آن دو خشنود باد - در گذشت. فاطمه پس از پدرش، تنها هفتاد و پنج شب زنده ماند. [4] .

مروج الذهب:

در بیعت علی‏علیه السلام با ابو بکر اختلاف است. برخی می‏گویند که ده روز پس از وفات فاطمه‏علیها السلام بیعت نمود و وفات فاطمه‏علیها السلام هفتاد و اندی روز پس از وفات پیامبرصلی الله علیه وآله بوده است. نیز گفته شده است که[ بیعت علی‏علیه السلام ]سه ماه و یا شش ماه بعد بود و جز آن هم گفته شده است. [5] .

  شرح نهج البلاغة - در یادکردِ داستان سقیفه :

امّا آنچه عموم محدّثان و برجستگانِ آنان می‏گویند، این است که علی‏علیه السلام شش ماه از بیعت کردن، خودداری ورزید. [6] .

شرح نهج البلاغة:

شایسته است که خردمند بیندیشد که چرا علی‏علیه السلام در بیعت با ابو بکر، شش ماه، یعنی تا درگذشت فاطمه‏علیها السلام تأخیر نمود؛ اگر کار او درست بوده، پس انتصاب ابو بکر به خلافت، خطا بوده است و اگر کار ابو بکر درست بوده، پس تأخیر علی‏علیه السلام در بیعت و حضور در مسجد، خطا بوده است. [7] .

 

منابع:

 [1] مروج الذهب:307:2. نیز، ر. ک:الإمامة و السیاسة:31 - 30:1، مشاهیر علماء الأمصار:22.

[2] الکامل فی التاریخ:14:2، السنن الکبری:12732:489:6.

[3] صحیح البخاری:3998:1549:4، صحیح مسلم:52:1380:3.

[4] الإمامة و السیاسة:31:1، الردّة:47.

[5] مروج الذهب:309:2.

[6] شرح نهج البلاغة:22:2.

[7] شرح نهج البلاغة:24:20