یکشنبه, 15 شهریور 1394 ساعت 09:00
خواندن 1110 دفعه

برخی از دلائل امامت امام جواد علیه السلام - عبدالکریم پاک نیا

مقدمه:

منصب امامت همانند نبوت با گزینش و نصب خداوند متعال و با راهنمائی و اعلام رسول خدا و یا از طریق امامی كه با نص رسول خداصلی الله علیه وآله منصوب به امامت گردیده است، معین می شود. بنابراین تعیین امام به دستور خداوند متعال و توسط پیامبر و یا جانشین مشخص شده اش به مردم اعلام و معرفی می گردد؛ چه اینكه مردم توانائی تشخیص و انتخاب امام دارای شرائط ویژه امامت و رهبر جهانی را ندارند؛ زیرا انفاس قدسی انسانهای والا تبار كه به مقام خطیر امامت برگزیده می شوند و دارای شرائط ویژه امامت می باشند فقط از سوی خداوند قابل شناسائی و درك است.
محدث و فیلسوف بزرگ جهان تشیع ملا محسن فیض كاشانی رحمه الله در این زمینه می گوید:

نه هر كه روی نبی دید سروری داند                             نه هر كه آینه سازد سكندری داند
كسی كه اكثر عمرش به بت پرستی رفت                       چسان هدایت دین پیمبری داند
كسی كه در ره دین كج نهد قدم زاول                         ز رَه برون رود آخر چه رهبری داند
هزار در كه هر یك هزار بگشاید                                 ز علم تا نبود چون كسی سری داند
بجز خدای نداند امام عالم كیست                                كه قدر گوهر یكدانه گوهری داند
نجات خلق ز غرقاب جهل كار علی است                      در این محیط نه هر كس شناوری داند
مقام راهبری گر به حق بود نیكو است                          وگرنه هر كه تو بینی ستمگری داند
جهان و كار جهان گر چه در هم است ای فیض               ولی مُدبّر كل دادگستری داند

به همین جهت از روزی كه رسول خداصلی الله علیه وآله مأموریت یافت تا جانشین خود را معین كند و تداوم بخش وظیفه رسالت باشد، و در فرصتهای مناسب به معرفی جانشینان دوازده گانه خود كه برگزیده الهی بودند پرداخته و بر امامت امیر مؤمنان علی علیه السلام تا امامت حضرت مهدی علیه السلام به طور مكرر و به صورت تصریحی و تلویحی تأكید نمود.
خواجه نصیر الدین طوسی نظریه پرداز بزرگ جهان تشیع در موضوعات كلامی و... در این زمینه می نویسد: «اَلْاِمامُ لُطْفٌ فَیَجِبُ نَصْبُهُ عَلیَ اللَّهِ تَعالی تَحْصیلاً لِلْغَرَضِ؛(1) وجود امام لطف [بر امت ] است، پس لازم است كه خداوند از باب لطف، امام را بر امت نصب و معین نماید، تا غرض حاصل شود.»
آری! با وجود امام مردم به اطاعت نزدیك و از معصیت دور می شوند و اگر امام نباشد فتنه و فساد برمی خیزد و در صورت نصب امام از سوی خداوند، سعادت دین و دنیای انسانها تأمین خواهد شد و این هدف متعالی خداوند است. اینك به بخشی از دلائل امامت حضرت جوادعلیه السلام می پردازیم:


1. جبرئیل خبر می دهد:
علامه مجلسی رحمه الله در ضمن روایتی با اشاره به نصوص آسمانی در مورد امامان دوازده گانه می نویسد: هنگامی كه حضرت جبرئیل در مورد جانشینان پیامبرصلی الله علیه وآله به آن حضرت گزارش می داد، وقتی به امام جوادعلیه السلام رسید عرضه داشت: «وَ یُخْرِجُ مِنْ صُلْبِهِ اِبْنَهُ وَسَمّاهُ عِنْدَهُ مُحَمَّداً اَلْمُرَغِّبَ فی اللَّهِ وَ الذّابَّ عَنْ حَرَمِ اللَّهِ؛ و از پشت (نسل) او (علی بن موسی الرضا) پسری به دنیا می آورد كه نامش را نزد خود محمد گذاشته است. او ترغیب كننده به سوی خدا و مدافع حریم [ارزشهای ] الهی خواهد بود.(2)»


2. لوح فاطمیه علیها السلام:
جابر بن عبداللَّه انصاری در حدیث لوح كه در محضر امام باقرعلیه السلام نقل می كند، به نص بر امامت امام نهم می پردازد. وقتی كه پیشوای پنجم از او می پرسد: جابر! در صحیفه مادرم فاطمه علیها السلام چه دیدی؟ برایم بگو! جابر با تواضع حدیث طولانی لوح را بیان كرده و می گوید: وقتی آن صحیفه نورانی را در دست حضرت زهراعلیها السلام دیدم، از آن بانوی بانوان عالم پرسیدم: پدر و مادرم فدایت ای دختر رسول اللَّه! این لوح سبز و نورانی چیست؟
حضرت فاطمه علیها السلام در پاسخ فرمود: این لوحی است كه خداوند به پیامبرش هدیه داده است و در آن نام پدر، همسر، دو فرزندم حسن و حسین و دیگر اوصیاء از فرزندان من است، تا مرا بشارت داده باشد.
جابر در ادامه می گوید: من آن لوح را از حضرت زهراعلیها السلام گرفتم و نسخه برداری كردم. در آن صحیفه نورانی به نام تمام امامان معصوم علیهم السلام تصریح شده است و در مورد امام نهم علیه السلام از كلام خداوند چنین می خوانیم: «لأََسُرَّنَّهُ بِمُحَمَّدٍ اِبْنِهِ وَ خَلیفَتِهِ مِنْ بَعْدِهِ وَوارِثِ عِلْمِهِ فَهُوَ مَعْدِنُ عِلْمی وَمَوْضِعُ سِرّی وَ حُجَّتی عَلی خَلْقی لا یُؤمِنُ عَبْدٌ بِهِ اِلّا جَعَلْتُ الجَنَّةَ مَثْواهُ وَشَفَّعْتُهُ فی سَبْعینَ مِنْ اَهْلِ بَیْتِهِ كُلُّهُمْ قَدِ اسْتَوْجَبُوا النّارَ؛ (3) مطمئناً او (حضرت رضاعلیه السلام) را به وجود پسرش محمد خشنود خواهم ساخت؛ [محمد ]جانشین بعد از او و وارث علم او و سرچشمه علم من و گنجینه دار سرّ [و راز] من و حجت من بر مخلوقاتم می باشد. هیچ بنده ای به او ایمان نمی آورد مگر اینكه بهشت را جایگاه او قرار می دهم و او را شفیع هفتاد نفر از خاندانش كه سزاوار آتش اند خواهم ساخت.»


3. گزارش امام حسن مجتبی علیه السلام:
امام حسن مجتبی علیه السلام می فرماید: پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله در یكی از سخنرانیهای عمومی خود بعد از حمد و ثنای پروردگار فرمود: «اِنِّی تارِكٌ فیكُمُ الثَّقَلَیْنِ كِتابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتی اَهْلَ بَیْتی ما اِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِما لَنْ تَضِلُّوا؛ (4)  من در میان شما دو امانت ارزشمند باقی می گذارم؛ كتاب خدا، و عترتم، كه اهل بیت من می باشند. اگر به آن دو تمسك كنید هرگز گمراه نخواهید شد.» سپس رسول خداصلی الله علیه وآله ادامه داد: «دین خود را از آنان فراگیرید و به آنان چیزی نیاموزید؛ چرا كه عترت من از همه شما آگاه ترند. بدانید كه روی زمین هرگز از جانشینان و عترت من خالی نخواهد ماند و اگر روی زمین از حجت الهی خالی شود اهل زمین هلاك خواهند شد.» وقتی سخن پیامبر به اینجا رسید، فرمود: «پروردگارا! من می دانم كه علم تو و واسطه فیض میان تو و اهل زمین هرگز قطع نمی شود و تو روی زمین را از حجت و رهبری الهی خالی نمی گذاری و بندگان و دوستانت را بعد از آنكه به راه راست هدایت كرده ای، در وادی گمراهی و حیرت رها نمی كنی!
همان بندگانی كه تعدادشان اندك، اما قدر و منزلتشان در نزد خداوند بزرگ است.»
امام حسن مجتبی علیه السلام در ادامه گزارش خود می فرماید: وقتی كه رسول خداصلی الله علیه وآله از منبر پائین آمد، پیش رفتم و عرضه داشتم: یا رسول اللَّه! مگر حجت خداوند بر تمام مردم تو نیستی؟! فرمود: «ای حسن! خداوند تبارك و تعالی می فرماید: «اِنَّما اَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ»؛ (5)  « [ای رسول ما!] همانا كه تو هشدار دهنده هستی و برای هر قومی راهنمائی  [نیز]  هست.» پسرم! من هشدار دهنده به مردم هستم و علی هادی و راهنمای آنان است.
گفتم: یا رسول اللَّه! اینكه فرمودی زمین از حجت الهی خالی نمی ماند یعنی چه؟
پیامبرصلی الله علیه وآله فرمود: «بلی، علی بعد از من امام امت و حجت خدا بر مردم خواهد بود. بعد از او تو امام و حجت خدا هستی، بعد از شهادت تو برادرت حسین امام و حجت خداست. خدای مهربان و آگاه به من اطلاع داده كه از نسل حسین فرزندی پدید می آید كه نامش علی است و همنام جدش علی می باشد، هر گاه كه حسین از دنیا برود بعد از او این فرزندش علی عهده دار امامت و رهبری مردم خواهد بود. او حجت الهی و امام امت است. خداوند متعال از نسل علی بن الحسین علیهما السلام فرزندی به دنیا می آورد كه همنام و شبیه من است، دانش او دانش من و فرمانش فرمان من است. او بعد از رحلت پدرش امام و حجت خداست و خداوند متعال از صلب او مولودی را خواهد آفرید كه نامش جعفر است، او راستگوترین مردم از جهت گفتار و رفتار بوده و بعد از پدرش عهده دار منصب امامت و حجت خدا بر مردم زمین خواهد بود. خداوند از صلب جعفر نوزادی را پدید می آورد كه هم نام حضرت موسی بن عمران است، او در عرصه عبادت بر تمام مردم پیشی می گیرد، او بعد از پدرش امام امت و حجت خداست. پروردگار متعال از نسل موسی پسری خلق می كند كه نامش علی است، او سرچشمه علم خدا و كانون دستورات اوست، علی بن موسی امام امت و حجت خدا بعد از شهادت پدرش می باشد.
خدای سبحان از صلب علی بن موسی مولودی پدید می آورد كه او را محمد خوانند، او امام امت و حجت خداوند بعد از پدرش خواهد بود. خدای بزرگ از صلب محمد مولودی خلق می كند كه نامش علی است و او بعد از پدرش امام و حجت خدا خواهد بود. خداوند از نسل علی بن محمد مولودی می آفریند كه حسن نام دارد، او امام و حجت بعد از پدرش خواهد بود و در نهایت از صلب حسن پسری به دنیا می آید كه او حجت قائم و امام زمان خود می باشد. حجة بن الحسن نجات دهنده دوستان خدا، مدتی طولانی غائب می شود و از منظر و دید عموم مردم پنهان است، برخی از امامت او برمی گردند، اما برخی دیگر در امامت او ثابت قدم خواهند بود.» (6)


4. بیان امام حسین علیه السلام:
در سخن دیگری كه امام حسین علیه السلام در تفسیر آیه «النَّبیُّ اَوْلی بِالْمُؤمِنینَ مِنْ اَنْفُسِهِمْ» (7)  از پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله نقل می كند، پیامبر در آن سخن وقتی كه به امام نهم علیه السلام می رسد می فرماید: «ثُمَّ بَعْدَهُ مُحَمّد اَوْلی بِالْمُؤمِنینَ مِنْ اَنْفُسِهِمْ؛ (8)  بعد از او (امام هشتم علی بن موسی الرضاعلیه السلام)  محمد  [بن علی]  است كه بر اهل ایمان از خود آنان برایشان شایسته تر خواهد بود.»


5. روایت سلمان:
سلمان فارسی می گوید: روزی رسول خداصلی الله علیه وآله برای ما خطبه خواند و فرمود: ای مردم! من به زودی از میان شما خواهم رفت و به عالم ملكوت منتقل می شوم. به شما سفارش می كنم كه در مورد عترت من به خوبی و نیكی رفتاركنید. از بدعت و تحریف در دین حتماً بپرهیزید؛ چرا كه هر بدعتی گمراهی است و گمراهان در آتش جهنم خواهند بود.
ای مردم! هر گاه آفتاب را گم كردید به ماه پناهنده شوید و هر گاه از نور ماه محروم شدید از نور دو ستاره پر نور روشنایی بگیرید و هر گاه دو ستاره پر نور از دستتان رفت به ستارگان فروزان بعد از من پناه ببرید....
سلمان می گوید: پیامبر از منبر پائین آمد و من به همراه او حركت كردم تا اینكه به منزل عایشه رفت. در آنجا از حضرت پرسیدم: پدر و مادرم به فدایت یا رسول اللَّه! من سخنان شما را در مسجد شنیدم، منظور شما از شمس و قمر و فرقدان و نجوم زاهره چه كسانی بودند؟ فرمودند: شمس منم، قمر علی، فرقدان حسن و حسین هستند. اما نجوم زاهره نُه امام بعد از حسین علیه السلام و از نسل او هستند كه نهمین آنان مهدی علیه السلام است.
آنان اوصیا و خلفای بعد از من و امامانی نیكو رفتار به تعداد فرزندان یعقوب و حواریون عیسی علیه السلام هستند. سلمان گفت: ای رسول خدا! نام آنان را برایم بشمار! رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: اول آنان علی بن ابی طالب، بعد از او دو نوه من حسن و حسین، بعد از آن دو، علی زین العابدین و بعد از او محمد بن علی معروف به باقر شكافنده علوم انبیاء، بعد از او به ترتیب صادق جعفر بن محمد، سپس فرزندش كاظم همنام موسی بن عمران و همان امامی كه در سرزمین غربت به شهادت می رسد، بعد از او پسرش علی، سپس فرزندش محمد و بعد از او دو امام راستگو علی و حسن و در نهایت حجة قائم منتظرعلیه السلام كه دارای غیبت طولانی خواهد بود. اینان عترت منند و از خون و گوشت من می باشند. علم آنان از علم من ریشه گرفته و دستورات آنان همان فرامین من است. هر كس مرا در مورد آنان اذیت كند خداوند او را به شفاعت من نائل نخواهد كرد.» (9)


6. تصریح امام رضاعلیه السلام:
عقبة بن جعفر می گوید: به امام هشتم علیه السلام گفتم: شما به سنی رسیده اید كه معمولا هر مردی در این سن و سال دارای فرزندی است، اما شما هنوز دارای فرزند نشده اید. امام رضاعلیه السلام فرمود: ای عقبه! امام معصوم هرگز نمی میرد تا اینكه جانشین بعد از خود را می بیند. (10)
محمد بن بزیع نیز از كسانی است كه در مورد امامت بعد از حضرت رضاعلیه السلام سؤالاتی در ذهن خود داشت، به این جهت به محضر حضرت مشرف شده و به انتظار پاسخ نشست، تا اینكه از امام رضاعلیه السلام سؤال شد: آیا امامت به وسیله عمو و دائی هم تداوم می یابد؟ (یعنی بعد از شما دائی یا عمویتان امام خواهد بود؟)
امام رضاعلیه السلام فرمود: نه!
- آیا در برادر شماست؟
- نه!
- پس چه كسی بعد از شما به امامت خواهد رسید؟
- پسرم امام بعد از من است.
محمد بن بزیع می گوید: آن روز هنوز امام دارای پسری نبود. (11)


7. نوشته ای از نور بر ساق عرش:
حضرت امام حسین علیه السلام به نقل از رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: جبرئیل به من خبر داده است: هنگامی كه خداوند تبارك و تعالی نام محمد را در ساق عرش قرار داد، به خداوند عرضه داشتم: پروردگارا! این نامی كه در پرده های نورانی عرش نوشته شده است، به نظرم عزیزترین و نزدیك ترین آفریده تو در پیشگاهت می باشد. خداوند متعال برای جبرئیل دوازده وجود مقدس را نشان داد كه بین زمین و آسمان اشباهی بودند كه هنوز روح بر بدنهایشان دمیده نشده بود. جبرئیل با مشاهده این موجودات با عظمت گفت: خداوندا! تو را سوگند می دهم به حق این عزیزان كه مرا از جایگاه ارزشمندشان باخبر سازی و آنان را به من معرفی كنی! خداوند متعال [پرده از حقیقت آن دوازده نور مقدس برداشت و] به جبرئیل فرمود: این نور علی بن ابیطالب است. این نور حسن، این نور حسین، این نور علی بن الحسین و آن دیگری نور محمد بن علی و بعدی نور جعفر بن محمد و بعد از آن نور موسی بن جعفر و همچنین بعد از آن به ترتیب انوار مقدس علی بن موسی، محمد بن علی، علی بن محمد، حسن بن علی و بالاخره آخرین موجود نور مقدس حضرت حجة قائم علیهم السلام منتظر است.
امام حسین علیه السلام در ادامه روایت به نقل از رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: هیچ كس به وسیله این گروه با عظمت به سوی خداوند تقرب نمی جوید مگر اینكه خداوند او را از آتش جهنم نجات می بخشد. (12)


8. گواهی جمادات:
یحیی بن اكثم، قاضی سامرا می گوید: بعد از آنكه من محمد بن علی علیهما السلام پسر امام رضاعلیه السلام را آزمایش كردم، با او مناظره و مباحثه نموده و در علوم آل محمدعلیهم السلام سؤالات بیشماری را از وی پرسیده و پاسخ دریافت كردم. در یكی از روزها در مدینه به طواف قبر رسول خداصلی الله علیه وآله مشغول بودم كه ناگاه چشمم به محمد بن علی الرضاعلیهما السلام افتاد. او نیز به زیارت مرقد مطهر نبوی صلی الله علیه وآله مشغول بود، در همانجا در مورد برخی از مشكلات علمی سؤالاتی را مطرح كردم و او نیز پاسخهای دقیق و منطقی برایم داد. در آن حال به او گفتم: به خدا سوگند من می خواهم فقط یك پرسش دیگر از تو داشته باشم، اما خجالت می كشم. او گفت: من به تو از سؤالت خبر می دهم، قبل از آنكه تو خود پرسش را مطرح كنی! تو می خواهی در مورد امام و رهبر مردم سؤال كنی!
گفتم: به خدا سوگند! آری می خواستم بدانم كه امام این زمان كیست؟
گفت: من همان امام و حجت خدا و جانشین پیامبر هستم!
گفتم: اگر نشانه ای باشد خرسند خواهم شد.
در دستش چوب دستی همانند عصا بود كه با اشاره امام جوادعلیه السلام به سخن در آمد و با كلام فصیح گفت: «اِنَّ مُولایَ اِمامُ هذا الزَّمانِ وَ هُوَ الْحُجَّةُ؛ (13) آقا و مولای من، امام زمان و حجت خدا بر روی زمین است.»


9. گواهی حضرت خضر:
حضرت امام محمد تقی علیه السلام در ضمن روایتی به گواهی حضرت خضر به امامت جانشینان حضرت محمدصلی الله علیه وآله پرداخته و می فرماید: روزی امیرالمؤمنین علی علیه السلام به همراهی حسن بن علی علیهما السلام و سلمان فارسی به مسجد الحرام داخل شدند، در همان حال مردی خوش چهره و آراسته پیش آمد و به امام علی علیه السلام سلام كرد، آنگاه در مورد مسائلی از حضرت سؤالاتی نمود، وقتی كه پاسخهای منطقی وقانع كننده علی علیه السلام را شنید شروع به بیان شهادت به توحید و نبوت و امامت نمود تا اینكه گفت: «اَشْهَدُ عَلی مُحَمَّدِبْنِ عَلی اَنَّهُ القائمُ بِاَمْرِ عَلیّ بنِ مُوسی؛ گواهی می دهم كه محمد بن علی تداوم بخش راه حضرت علی بن موسی الرضاعلیهما السلام خواه بود.»
بعد از اینكه به تمام جانشینان رسول خداصلی الله علیه وآله شهادت داد، برخاست و رفت. علی علیه السلام به امام حسن دستور داد كه به دنبال او برود. امام مجتبی علیه السلام نیز در پی او رفت، اما دیگر او را در بیرون مسجد الحرام ندید. وقتی به نزد پدرش برگشت و ماجرا را گزارش داد، علی علیه السلام فرمود: ای ابا محمد! آیا او را شناختی؟ او حضرت خضر نبی علیه السلام بود. (14)

 
پی نوشت ها:
1) كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص 284.
2) بحارالانوار، ج 36، ص 349.
3) الكافی، ج 1، ص 527؛ كمال الدین، ج 1، ص 573.
4) مستدرك الوسائل، ج 7، ص 254.
5) رعد/7.
6) كفایة الاثر، صص 163 - 165؛ بحارالانوار، ج 36، ص 338.
7) احزاب/ 6.
8) بحار الانوار، ج 36، ص 345.
9) كفایة الاثر، صص 40 - 42.
10) همان، ص 279.
11) همان، ص 278.
12) كفایة الاثر، صص 169 - 170؛ بحار الانوار، ج 36، ص 341.
13) الكافی، ج 1، ص 353.
14) كمال الدین، ج 1، ص 581.

 

منبع: ماهنامه مبلغان - شماره 85

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن